ΒΡΕΘΗΚΕ ΑΡΧΑΙΟΣ ΝΑΟΣ ΣΤΗ ΛΥΔΙΑ;

Για ακόμη μία φορά η αρχαιολογική σκαπάνη μας άφησε έκπληκτους. Αυτή τη φορά στη Λυδία, φέρνοντας στο φως τα ερείπια ενός κτιρίου. Το μεγάλο σχετικά μέγεθός του καθώς και οι κίονες, μάλλον από μάρμαρο Θάσου, μας οδηγούν στην υπόθεση πως πρόκειται είτε για κάποιον ναό, είτε για δημόσιο κτίριο, είτε ,τέλος, για οικία κάποιου εύπορου
κατοίκου των Φιλίππων.
    Τα υλικά με τα οποία είναι χτισμένο το κτίριο είναι μάλλον σε δεύτερη χρήση ( πρόκειται δηλαδή για οικοδομικά υλικά που προέκυψαν είτε από την κατεδάφιση παλαιότερου κτιρίου, είτε από την καταστροφή  του από φυσικά φαινόμενα ). Αν ισχύει αυτό, τότε μιλάμε για ναό ή άλλο κτίριο των πρωτοχριστιανικών χρόνων.
    Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να περιμένουμε τους θερινούς μήνες ώστε να γίνουν οι απαραίτητες εργασίες ( το χειμώνα δεν γίνονται ανασκαφές ). Τότε οι αρχαιολόγοι θα είναι σε θέση να μας δώσουν ασφαλείς πληροφορίες για την ταυτότητα και τη χρήση του κτιρίου.
    Εκείνο όμως που με βεβαιότητα μπορούμε να πούμε είναι πως για μια ακόμη φορά τα αρχαιολογικά ευρήματα μας δικαιώνουν στην πεποίθησή μας πως οι αρχαίοι Φίλιπποι εκτείνονταν πολύ έξω από τα τείχη της πόλης. Με σημερινούς όρους, η Αρχαία πόλη καταλάμβανε χώρο από τον Σταυρό έως το Καλαμπάκι και το Δοξάτο και ο πληθυσμός της, στο απόγειό της, ξεπερνούσε κατά πολύ τους 50000 κατοίκους που δίνουν οι αρχαιολόγοι. Θα δούμε σε προσεχή μας μελέτη πως ο πληθυσμός των Φιλίππων έφθανε και ξεπερνούσε τους 70000 κατοίκους, όπως σαφώς προκύπτει από τους αρχαίους συγγραφείς.
    Παράλληλα, η δεύτερη και Τρίτη χρήση των υλικών μας δείχνει ξεκάθαρα πώς η πόλη άκμαζε τουλάχιστον μέχρι την Οθωμανική κατάκτηση και πως ούτε μετά από αυτήν εγκαταλείφθηκε.
    Όσο η αρχαιολογική σκαπάνη φέρνει στο φως νέα ευρήματα και η βιβλιογραφική έρευνα νέα στοιχεία, τόσο πιο κοντά θα ερχόμαστε στην εκτίμησή μας για το μέγεθος, την έκταση, τον πληθυσμό και την διάρκεια ζωής των αρχαίων Φιλίππων.
    Οι Φίλιπποι και πριν από αυτούς οι Κρηνίδες και πριν από αυτές το Δάτο ( και δεν ξέρουμε πόσο πίσω στην ιστορία μας πάει ) ξεκίνησαν από τα βάθη της ιστορίας για να φθάσουν στα πέρατα του μέλλοντος και κανένας κουνιάδος κανενός Νταλάρα δεν θα τους αφανίσει. Κατά καιρούς ( όπως και αυτή την εποχή ) βρίσκονται μερικοί πρόθυμοι, κάτοικοι των Φιλίππων, να γράψουν το τέλος τους. Σε όλους αυτούς δείχνουμε το Εφιάλτη από τη Σπάρτη και τους καλούμε να σκεφτούν τι κατάφερε αυτός πριν από 2500 χρόνια.

Τάσος Σαββίδης, 29 Φεβρουαρίου 2016.