ΤΟ ΠΟΛΥΣΤΥΛΟ ΑΠΟ ΤΟ 1863 ΕΩΣ ΤΟ 1916

Τίποτα δεν είναι γνωστό για την ιστορία του Πολυστύλου από το 1863 έως το 1924, όπου καταφθάνουν οι πρώτοι πρόσφυγες. Το μόνο που είναι γνωστό είναι πως στο σημείο που είναι σήμερα ο οικισμός δεν υπήρχε τίποτα. Η περιοχή ονομάζονταν  Μπουλούστρα  ( Το τοπωνύμιο  Μπουλούτσκα είναι παράφραση την λέξεως από τους  Έλληνες πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν αργότερα εκεί ). Ήταν ένα μεγάλο κτήμα ( τσιφλίκι ) στο οποίο προφανώς
δούλευαν κάποιοι εργάτες γης. Οι εργάτες αυτοί ήταν τουρκικής καταγωγής οι οποίοι έφυγαν με την ανταλλαγή πληθυσμών το 1924, μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδος. Είναι όμως έτσι; Ήταν οι εργάτες αυτοί τούρκοι ή ακόμα απλά μουσουλμάνοι; Ήταν η περιοχή <<άδεια>> από Έλληνες; Έχουμε πεί πολλές φορές και θα το λέμε συνέχεια, η ιστορία που μας μαθαίνουν είναι παντελώς λάθος, το μόνο που ισχύει είναι το όνομα Φίλιπποι, όλα τα άλλα απλά δεν ισχύουν! Ας δούμε όμως πως έχει η ιστορική αλήθεια, όπως αυτή καταγράφεται από κείμενα, αρχεία και φωτογραφίες της εποχής, τα οποία δεν μπορούν να αμφισβητηθούν από κανέναν!

            Μετά το τέλος του 1^ου παγκοσμίου πολέμου, το 1919, σχηματίστηκε μια διεθνής επιτροπή προκειμένου να καταγράψει τις ζημιές που προκάλεσαν στην ευρύτερη περιοχή ( Σέρρες, Δράμα, νομός Καβάλας δεν υπήρχε τότε, άνηκε στη Δράμα ). Στην ουσία, η επιτροπή αυτή έπαιρνε καταθέσεις από τους επιζώντες  κατοίκους της περιοχής. Αυτά που διαβάζουμε στις καταθέσεις των επιζώντων είναι εκπληκτικά και μας αφήνουν άφωνους, εκτός βέβαια για τη βαρβαρότητα των Βουλγάρων κατακτητών,  σχετικά με τον πληθυσμό της Μπουλούστρας! Καθώς οι μάρτυρες καλούνταν να καταθέσουν, ξεκινούσαν πάντα δίνοντας το όνομά τους, την χρονολογία και την τοποθεσία γεννήσεώς τους. Εμείς δεν θα σταθούμε στα γεγονότα που περιγράφουν αυτοί οι μάρτυρες, θα το κάνουμε σε άλλη μελέτη, θα σταθούμε όμως στα συμπεράσματα που βγαίνουν από τις χρονολογίες και τις τοποθεσίες γεννήσεώς τους. Βγαίνει λοιπόν το συμπέρασμα πως πολλές ελληνικές οικογένειες, χριστιανικής πίστεως όπως προκύπτει από τα ονόματά τους, έφυγαν από τη Μπουλούστρα το 1916 ( ή λίγο νωρίτερα ) και μετεγκαταστάθηκαν στη Χρυσούπολη! Επίσης από τις χρονολογίες γεννήσεως που δίνουν γίνεται σαφές πως η περιοχή της Μπουλούστρας κατοικούνταν από πολλούς Έλληνες, οι οποίοι, ή κάποιοι από αυτούς, ήταν εργάτες γης στα κτήματα ( τσιφλίκια ). Ας δούμε αναλυτικά τα ονόματα, ένα-ένα με τη σειρά γεννήσεώς τους, από τον αρχαιότερο στο νεότερο, σύμφωνα πάντα με τις καταθέσεις τους:

1.      Το 1863 γεννιέται στη Μπουλούστρα Παράσχος Βασικείου, ο οποίος, μάλιστα, το 1916 ήταν πρόεδρος της Χρυσουπόλεως.

2.      Το 1869 γεννιέται στη Μπουλούστρα η Κατερίνα Γ. Τομπάρη. Το 1916 ζει στη Χρυσούπολη.

3.      Το 1877 γεννιέται στη Μπουλούστρα η Ελισάβετ Σαρόγλου, η οποία το 1916 ζει στη Χρυσόπολη.

4.      Το 1889 γεννιέται στη Μπουλούστρα  η Αμαλία Γ. Ζούνη, η οποία το 1916 ζεί στη Χρυσούπολη.

5.      Το 1900 γεννιέται στη Μπουλούστρα η Αννίκα Γ. Ζούνη, προφανώς αδελφή της Αμαλίας, μιας και φέρουν το ίδιο επώνυμο αλλά και το ίδιο πατρώνυμο. Όπως και οι υπόλοιποι, το 1916 ζούσε στη Χρυσούπολη.

Πρέπει να αναφέρουμε πως καταθέσεις δεν πάρθηκαν από όλους, αλλά από κάποιους τυχαία. Έτσι λοιπόν, είναι αδύνατον να πάρθηκαν καταθέσεις από όλους τους γεννηθέντες στη Μπουλούστρα που ζούσαν στη Χρυσούπολη. Άρα ο αριθμός τους ήταν πολύ μεγαλύτερος και επειδή δεν βρίσκουμε, από τις καταθέσεις, να ζούνε γεννηθέντες στη Μπουλούστρα σε άλλη περιοχή, καταλήγουμε στο συμπέρασμα πως έφυγαν όλοι μαζί προς συγκεκριμένη περιοχή η οποία προφανώς τους υποδείχθηκε, τη Χρυσούπολη. Παρατηρούμε, επίσης, πως καταθέσεις πάρθηκαν από γυναίκες μόνο ( εκτός του Παράσχο Βασιλείου ) και μάλιστα μεγάλης ηλικίας ( όχι παιδιά ), αυτό μας οδηγεί με ασφάλεια στο συμπέρασμα πως το 1916, ήταν παντρεμένες/νοι, άρα έφυγαν από τη Μπουλούστρα με τις οικογένειές τους! Επίσης από τις χρονολογίες γεννήσεως τους βγαίνει και ένα άλλο πολύτιμο συμπέρασμα. Οι ημερομηνίες που δίνονται είναι 1863. 1869, 1877, 1889, ακόμα και η Αννίκα Ζούνη που γεννήθηκε το 1900, έχει αδελφή που γεννήθηκε στη Μπουλουστρα το 1889. Είναι δυνατόν όλοι αυτοί οι άνθρωποι  να γεννήθηκαν στη Μπουλούστρα την χρονιά που έφθασαν οι γονείς τους; Είναι δυνατόν, όποια γυναίκα ήθελε να γεννήσει να πήγαινε στη Μπουλούστρα; Ασφαλώς,  όχι! Άρα αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι η πρώτη γενιά που έζησε στη Μπουλούστρα! Αν ακόμη πάρουμε σαν ακραίο δεδομένο πως είναι όλοι μόλις η δεύτερη γενιά, τότε από το 1863 που γεννήθηκε ο Παράσχος Βασιλείου θα πρέπει να πάμε πίσω μια γενιά και επειδή έκαναν παιδιά σε μικρή ηλικία, ας πάρουμε τα 20 χρόνια. Με αυτόν τον υπολογισμό φθάνουμε στο 1843. Ήταν όμως όλοι αυτοί πρωτότοκοι; Μάλλον απίθανο!  Άρα λοιπόν, σχεδόν όλο τον 19^ο αιώνα η Μπουλούστρα κατοικούνταν από Έλληνες, και μάλιστα χριστιανούς. Βέβαια εμένα η άποψή μου είναι πως αυτοί οι άνθρωποι ήταν απόγονοι των κάτοικων της αρχαίας πόλης των Φιλίππων, τους οποίους έβγαλαν βίαια εκτός των τειχών οι Τούρκοι το 1721, αλλά αυτό δεν μπορώ να το αποδείξω, ακόμα!

            Μια φωτογραφία του 1916, από την περιοχή του Πολυστύλου και του Αμυγδαλεώνα, έρχεται να μας δώσει μια εικόνα της περιοχής τη χρονιά εκείνη. Έχει παρθεί μεταξύ των δύο οικισμών και μας δείχνει την περιοχή από ανατολικά προς δυτικά. Η φωτογραφία είναι από τη σελίδα www.alamy.com. Βλέπουμε λοιπόν, τη απουσία σπιτιών από την περιοχή, γνωρίζουμε βέβαια πως ο οικισμός του Αμυγδαλεώνα είναι προσφυγικός και  λίγα οικήματα υπήρχαν, στο σημείο που είναι καπναποθήκη ( η Καπναποθήκη αποδεδειγμένα, από αναφορές, υπήρχε την εποχή εκείνη ) και πίσω από τον λόφο, στις εγκαταστάσεις τις Πετρίδου. Οικίες μικρές, στις οποίες ζούσαν οι εργάτες γης του Μπαντέμ τσιφλίκ. Στη φωτογραφία διακρίνουμε μια συστάδα δένδρων τα οποία προφανώς είναι εκεί που το ποταμάκι που ξεκινά από τον Ζυγό καταλήγει στη λίμνη των Φιλίππων και μια δεύτερη συστάδα δένδρων, η οποία είναι στη θέση Ντικιλί Ντας στις Κρηνίδες, τότε Ραχτσά. Διακρίνεται  η  Ακρόπολη των Φιλίππων και ένας δρόμος που ξεκινά από το Ντικιλί Ντας,  ανεβαίνει την πλαγιά και περνά μέσα από τη Ραχτσά. Τον δρόμο αυτόν τον θυμούνται μέχρι σήμερα οι μεγαλύτεροι σε ηλικία κάτοικοι. Στη θέση που είναι σήμερα το Πολύστυλο υπάρχουν μόνο  χωράφια, άρα οι οικίες των παραπάνω κατοίκων, είτε καταστράφηκαν εκ θεμελίων, είτε βρίσκονταν σε άλλη περιοχή που δεν φαίνεται στη φωτογραφία. Η εποχή που τραβήχτηκε η φωτογραφία είναι μεταξύ Μαίου και Σεπτεμβρίου, όπως μπορούμε να καταλάβουμε από το γεγονός πως τα δένδρα είναι φυλλοβόλα και έχουν φύλλα. Επίσης διακρίνεται ένας δρόμος ο οποίος μάλλον ξεκινά από τον Ζυγό, πάει παράλληλα με το ποταμάκι και καταλήγει στο Δάτο ( Μπερεκετλή, την εποχή εκείνη. Το Δάτο πάντα υπήρχε, σε κάθε χρονική περίοδο της ιστορίας των Φιλίππων ).  Οι άνδρες που φαίνονται στη φωτογραφία είναι Γερμανοί αξιωματικοί και η συζήτηση που φαίνεται να έχουν αφορά την κατασκευή στρατιωτικού αεροδρομίου!!! Αυτός είναι και ο λόγος της επισκέψεώς τους στην περιοχή, ίσως να είναι και ό λόγος που έδειξαν τους κατοίκους της Μπουλούστρας από τις οικίες τους! Κάνεις από αυτούς που έδωσαν κατάθεση δεν αναφέρει ποια ακριβώς χρονιά έφυγαν και για ποιο λόγο!

            Η περιοχή του Πολυστύλου δεν κατοικούνταν από Τούρκους ή τουλάχιστον μόνο από Τούρκους, το ελληνικό στοιχείο ήταν εκεί και οι Έλληνες αρκετοί ώστε να μην χαρακτηριστεί η περιοχή τουρκική αλλά τουλάχιστον μικτού πληθυσμού.

Δρ. Σαββίδης Τάσος

Κρηνίδες Φιλίππων, 02/10/2016