ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΟΥΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣ. 04 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1845, ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΦΙΛΙΠΠΩΝ ΓΙΝΕΤΑΙ Ο ΜΕΛΕΤΙΟΣ. Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΚΑΘΟΛΙΚΟΣ!

04 Νοεμβρίου 1845. Μητροπολίτης στους Φιλίππους γίνεται ο Μελέτιος. Για τον Μελέτιος σχεδόν τίποτα δεν μας είναι γνωστό από  τη βιβλιογραφία, ωστόσο, μέσα από τα αρχεία της μονής Βατοπεδίου,  μπορούμε να δούμε κάποιους σημαντικούς σταθμούς της ζωής του. Δεν γνωρίζουμε τη χρονολογία γέννησής του ( άλλωστε και οι ημερομηνίες που δίνουμε είναι υποθετικές, οι χρονολογίες όμως όχι ), ούτε και τον τόπο. Τον συναντάμε πρώτη φορά στα αρχεία της μονής Βατοπεδίου το 1845, χρονιά που γίνεται επίσκοπος Φιλίππων ( Φιλίππων – Δράμας – Νευροκοπίου, την εποχή εκείνη ). Ο Μελέτιος διαδέχθηκε στην μητρόπολη Φιλίππων τον Αθανάσιος Γ΄ ( Καίρη ), ο οποίος ήταν
στο επισκοπικό θρόνο από το 1842. Το 1850, ο Μελέτιος, εγκαταλείπει τον επισκοπικό θρόνο των Φιλίππων και γίνεται επίσκοπος Πωγωνιανής. Στους Φιλίππους τον διαδέχεται ο Γεράσιμος, ο οποίος θα παραμείνει επίσκοπος Φιλίππων μέχρι το 1855. Την ίδια χρονιά, ο Μελέτιος προσχωρεί στους Ουνίτες. (Ο όρος ουνία ή ουνιτισμός στην ελληνική γλώσσα, εκ του λατινικού όρου unio = ένωση, συνδέεται νοηματικά με ό, τι το 1596  έλαβε στην Πολωνία επίσημα το όνομα Unia, που χρησιμοποιήθηκε έκτοτε για να χαρακτηρισθεί η ενωτική κίνηση ανατολικών ορθοδόξων Εκκλησιών με τον Πάπα ). Στις 23 Μαίου του 1861, ο Μελέτιος, παύεται από τον πατριάρχη Ιωακείμ Β’ . Ο Μελέτιος δεν είναι ο πρώτος επίσκοπος Φιλίππων που ασπάζεται τον καθολικισμό. Προηγήθηκε μία μεγάλη μορφή της χριστιανικής φιλοσοφίας, ο Γρηγόριος Β΄ (Μαρίνος ), επίσκοπος Φιλίππων, το 1701. Για τον Γρηγόριο Β΄ Μαρίνο θα αναφερθούμε σε εδική μελέτη. Με την ευκαιρία που μας δίνει ο Μελέτιος, ας δούμε κάποια πράγματα για την Ουνία και τους Ουνίτες.
    Αρχικά να πούμε πως οι εκκλησίες που ασπάστηκαν τον καθολικισμό λέγονται Ανατολικές  Καθολικές Εκκλησίες, ο όρος Ουνία και Ουνίτες είναι μάλλον υβριστικός.
 Οι Ανατολικές Καθολικές Εκκλησίες είναι αυτόνομες  συγκεκριμένες εκκλησίες που βρίσκονται σε πλήρη κοινωνία  με τον Πάπα.  Μαζί με την Λατινική Εκκλησία, συνθέτουν την Καθολική Εκκλησία. Οι λειτουργικές, λατρευτικές και θεολογικές παραδόσεις τους, μοιράζονταν από κοινού με άλλες Ανατολικές Χριστιανικές εκκλησίες  με τις οποίες κάποτε συνδέονταν, όπως οι Ανατολικές Ορθόδοξες και οι Αρχαίες Ανατολικές Ορθόδοξες Εκκλησίες
Με τον υποτιμητικό και αρνητικά χρωματισμένο όρο ουνία, εννοείται από την πλευρά της ορθοδοξίας «το θρησκευτικό και πολιτικό σχήμα, που δημιουργήθηκε από τους ιθύνοντες της καθολικής Εκκλησίας από τον Παπισμό για τον εκδυτικισμό της μη λατινικής Ανατολής, την πνευματικοπολιτική δηλαδή υποταγή της στην εξουσία του πάπα».  Η Ουνία θεωρείται επικίνδυνη και αιρετική για τον ορθόδοξο χριστιανισμό από τους θεματοφύλακές του.
Ο όρος Ουνιτικές εφαρμόζεται για εκείνες τις ανατολικές καθολικές εκκλησίες πού υπήρξαν ορθόδοξες και για τα μέλη τους. Ο όρος θεωρείται εκ μέρους τους σήμερα αρνητικός, ακόμη και εξευτελιστικός προσδιορισμός  αν και χρησιμοποιήθηκε ιστορικά, από λατίνους και ανατολικούς καθολικούς, ειδικά πριν από τη β' βατικάνεια σύνοδο. Εκτός αυτού περιγράφει ο όρος ουνία σε μερικές περιπτώσεις μία διοικητική ή δογματική ένωση δυο προτεσταντικών εκκλησιών διαφορετικής θεολογικής σχολής.
Τα επίσημα καθολικά έγγραφα δε χρησιμοποιούν σήμερα τον όρο εξαιτίας της αρνητικής χροιάς του. Σύμφωνα με τον ανατολικό ορθόδοξο καθ. John Erickson του Θεολογικού Ιεροδιδασκαλείου του Αγ. Βλαδίμηρου, «Ο όρος 'Ουνιάτης' 'Ουνιτικός' χρησιμοποιείτο κάποτε με υπερηφάνεια στη ρωμαϊκή κοινωνία, αλλά εδώ και καιρό θεωρείται αρνητικός. Το 'ανατολικό καθολικό τελετουργικό' δεν ήταν πλέον δημοφιλές καθώς υπονοούσε πιθανώς ότι οι εν λόγω Καθολικοί διέφεραν από τους Λατίνους μόνο στο εξωτερικό τυπικό της λατρείας. Η β' βατικάνεια σύνοδος επιβεβαίωσε μάλλον ότι οι ανατολικοί καθολικοί ίδρυσαν εκκλησίες, με στόχο να παρέχουν μια γέφυρα στις διαχωρισμένες εκκλησίες της ανατολής».

Δρ. Σαββίδης Τάσος.
Κρηνίδες Φιλίππων, 03/11/2016.