ΛΥΚΟΣΤΟΜΟ. Ο ΛΙΘΟΣ ΤΟΥ ΙΠΠΟΤΗ ΚΑΙ ΤΑ ΠΕΤΡΙΝΑ ΠΗΓΑΔΙΑ.

Είναι η Τρίτη φορά που ασχολούμαστε με το Λυκόστομο, και όχι άδικα! Το Λυκόστομο, πέρα από την ομορφιά του φυσικού τοπίου, κρύβει και πολλές εκπλήξεις. Έχουμε ήδη μιλήσει για τις βυζαντινές βρύσες και για τους λιθόστρωτους δρόμους. Αυτή τη φορά θα δούμε τα πέτρινα πηγάδια και το μυστήριο λίθο του ιππότη. Η αλήθεια είναι πως κάνεις δεν μπορεί να είναι σίγουρος για τον αριθμό των πηγαδιών. Αυτό που μπορεί να μετρήσει κανείς σήμερα είναι πέντε ( 5 ), αλλά είναι σίγουρο πως υπήρχαν και άλλα. Τα πηγάδια αυτά είναι χτισμένα, τόσο από μέσα και σε βάθος πολλών μέτρων ( 10 – 12 ίσως και παραπάνω ), όσο και από έξω! Είναι χτισμένα έτσι, ώστε η διάμετρός τους να φτάνει τα 2,5 μέτρα περίπου, ενώ το ύψος τους ( πάνω από το έδαφος ) ξεπερνά κατά πολύ το ένα
μέτρο. Πέρα από τα πηγάδια που βλέπετε στις φωτογραφίες, τα οποία είναι ανάμεσα στην πρώτη βυζαντινή βρύση με την επιγραφή και στα νεκροταφεία, υπήρχαν και άλλα, σύμφωνα με μαρτυρίες των παλαιών κατοίκων. Το τελευταίο που καταστράφηκε, ήταν πάνω στο δρόμο που πηγαίνει για τη Λυμνιά. Για την ακρίβεια δεν καταστράφηκε από μόνο του, αλλά έλληνες χρυσοθήρες το γκρέμισαν  διότι είχαν πληροφορίες πως έκρυβε χρυσό. Κάνουμε την διευκρίνιση πως ήταν έλληνες οι χρυσοθήρες διότι ένα άλλο πηγάδι, που βρίσκονταν πάνω από τα νεκροταφεία, το γκρέμισαν τούρκοι χρυσοθήρες οι οποίοι είχαν τις δικές τους πληροφορίες από κατοίκους του Λυκοστόμου πριν την ανταλλαγή! Το φαινόμενο αυτό, γέροι να θυμούνται που είχαν κρύψει χρυσάφι  πριν την ανταλλαγή των πληθυσμών με την προοπτική να επιστρέψουν κάποτε και να τα πάρουν, εμφανίστηκε τόσο στην Ελλάδα, όσο και στη Τουρκία ειδικά τις δεκαετίες του 1960, 1970 και λιγότερο από τη δεκαετία του 1980 και μετά. Από τη δεκαετία του 1980 και μετά παρατηρούμε το φαινόμενο << παππούς μου είχε κρυμμένο έναν χάρτη >> ή << ένας γέρος μου έδωσε έναν χάρτη >> κλπ. Αυτό έγινε διότι είχαν πεθάνει οι άνθρωποι εκείνοι που αναγκάστηκαν να γίνουν πρόσφυγες ( τουλάχιστον οι περισσότεροι ). Ένα τρίτο πηγάδι, υπήρχε ακριβώς στην στροφή που ξεκινά ο δρόμος για το Δρυμότοπο. Τέλος, ένα τέταρτο πηγάδι ( είναι πιθανόν να υπήρχαν και άλλα ) υπήρχε εκεί που σήμερα είναι η δεξαμενή, δηλαδή μπροστά από τη βυζαντινή βρύση που δεν έχει επιγραφή. Εδώ λοιπόν, ξεκινάει και το μυστήριο με τον λίθο του ιππότη! Στο σημείο που είναι η δεξαμενή, υπήρχε ένα πέτρινο πηγάδι, ενώ πίσω από αυτό η βυζαντινή βρύση. Αριστερά, όπως κοιτάζει κανείς από το δρόμο τη δεξαμενή, υπήρχε τζαμί. Υπήρχε, δηλαδή, ένα τρίγωνο που το σχημάτιζαν, το πηγάδι, το τζαμί και η βυζαντινή βρύση. Ανάμεσα από αυτά τα τρία, περνούσε ο λιθόστρωτος δρόμος, ακριβώς δίπλα από το τζαμί. Ο λιθόστρωτός αυτός δρόμος, κατέβαινε από τα σημερινά νεκροταφεία ( λογικά έκανε το γύρω του οικισμού ), περνούσε ανάμεσα από  το τζαμί, το πηγάδι και τη βυζαντινή βρύση και συνέχιζε δεξιά μέχρι το δρόμο μου πήγαινε ( και πηγαίνει και σήμερα ) για το Δρυμότοπο. Ακριβώς στο σημείο όπου ο λιθόστρωτος δρόμος περνούσε από το τζαμί, και κολλητά σ΄ αυτό, υπήρχε ο λίθος του ιππότη! Ο λίθος του ιππότη ήταν μια μεγάλη πέτρα στη δεξιά γωνία του τοιχώματος του τζαμιού. Ήταν τόσο μεγάλη που προεξείχε του τείχους και σου έδινε την εντύπωση πως εκεί πάνω << πατούσε >> το τζαμί. Από εκείνη την πέτρα ξεκινούσαν να πάνε στο Δρυμότοπο, μέσω του λιθόστρωτου δρόμου, οι κάτοικοι του Λυκοστόμου με τα άλογά τους, τα οποία λογικά θα πότιζαν στη βυζαντινή βρύση. Ο λόγος που πήγαιναν στο Δρυμότοπο ήταν προφανώς το εμπόριο, σε ανταλλακτική βάση. Δηλαδή κάτι έδιναν και κάτι θα έπαιρναν. Το γεγονός πως θεωρούσαν αφετηρία αυτής την πορείας των 7 χλμ την μεγάλη πέτρα στο τζαμί, ήταν η αιτία να δώσουν αυτό το όνομα. Έφιπποι ξεκινούσαν από την πέτρα, εξ’ ου και η ονομασία  << ο λίθος του ιππότη>>. Όλα αυτά δεν είναι ιστορίες που κάποιοι άκουσαν από γέρους! Είναι γεγονότα που τα έζησαν άνθρωποι που σήμερα είναι 70 ετών και πάνω. Κάπου στη δεκαετία του 1950, που γκρέμισαν το τζαμί, κάποιοι ( με τη βοήθεια ζώων ) μετακίνησαν τον λίθο του ιππότη. Αυτό έγινε νύχτα, και κανείς δεν έμαθε ποτέ τι βρήκαν από κάτω! Το ακόμη μεγαλύτερο μυστήριο είναι πως κάνεις δεν ξαναείδε τον λίθο του ιππότη, σαν να τον πήραν μαζί τους αυτοί που τον μετακίνησαν. Μια πιο λογική εξήγηση, που δίνεται από τους ίδιους τους κατοίκους, είναι πως ακόμα και με τη βοήθεια των ζώων, δεν μπόρεσαν να μετακινήσουν την πέτρα. Έτσι, αναγκάστηκαν να την σπάσουν σε μικρότερα κομμάτια τα οποία μετά σκόρπισαν για να εξαφανίσουν τα ίχνη τους. Βέβαια, το παράδοξό σ’  αυτή τη  εκδοχή είναι πώς κάνεις από τους κατοίκους δεν ξύπνησε από τους θορύβους καθώς έσπαζαν την πέτρα; Ό, τι και να συναίβει, το θέμα είναι πως ο λίθος του ιππότη χάθηκε για πάντα και κανείς ποτέ δεν έμαθε τι βρήκαν από κάτω, όταν τον μετακίνησαν, αλλά και τι απέγινε ο ίδιος. Κάποιοι έλεγαν πως ο λίθος του ιππότη ήταν παλαιότερος από το τζαμί. Κάποιοι άλλοι πως, όταν έχτιζαν το τζαμί δεν μπόρεσαν μα τον μετακινήσουν και τον άφησαν ως είχε. Κάποιοι, τέλος, πως ο λίθος του ιππότη ήταν μέρος παλαιότερου χτίσματος, λίγο πριν την Οθωμανική κατάκτηση, οι τότε κάτοικοι έκρυψαν ό, τι πολύτιμό είχαν κάτω από τον λίθο και στην ουσία σφράγισαν το τιμαλφή τους κάτω από το βάρος του λίθου. Όταν κάποτε θα έφευγαν οι τούρκοι, θα μπορούσαν να τα ξαναβγάλουν.  Ο λίθος του ιππότη εξαφανίστηκε, μαζί του χάθηκαν και τα μυστικά που έκρυβε!

Δρ. Τάσος Σαββίδης

Κρηνίδες Φιλίππων, 22/11/2016.