Η ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΡΥΠΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΣΤΗΝ ΔΡΑΜΑ ΤΟ 1912

Μια δραματική ιστορία εξελίχτηκε  στη Δράμα το 1912 με θύματά της μια οικογένεια Ελλήνων κρυπτοχριστιανών. Η ιστορία της έφθασε σε μας  μόλις σήμερα το μεσημέρι ( 15/01/2017 ) από έναν απόγονο της οικογένειας. Είναι αλήθεια πως το χθεσινό μας άρθρο για τον Τούρκο που επισκέφθηκε τα Κοκκινόγεια Δράμας, είχε αναπάντεχη επιτυχία καθώς το πρώτο μόνο 24ωρο το διάβασαν περισσότεροι από 5.500 άνθρωποι. Ένας από αυτούς ήταν και ο Serhan Ataz, απόγονος μιας οικογένειας Ελλήνων κρυπτοχριστιανών που έζησε το δικό της δράμα ( ως Αρχαία Ελληνική Τραγωδία ) στην ανταλλαγή πληθυσμών.  Ο Serhan Ataz, λοιπόν, δεν δίστασε να επικοινωνήσει μαζί μας και να μας δώσει αυτήν την υπέροχη, μέσα στη δραματικότητά της, ιστορία της οικογένειάς του.  Αυτός που φαίνεται στην πρώτη φωτογραφία είναι ο Djenan Atac, με το  πατέρα του, Ahmed Atac  και τον αδελφός του. Ο Djenan Atac γεννήθηκε στη Δράμα το 1885 ή το 1886. Η οικογένειά του ήταν
εύπορη και έτσι ο μικρός Djenan σπούδασε στη Γαλλική Ακαδημία στη Θεσσαλονίκη. Το 1897 τον βρίσκει στη Γαλλία, προφανώς για να παρακολουθήσει κάποια μαθήματα στη εκεί Ακαδημία. Δεν μας είναι γνωστό το αντικείμενο των σπουδών του. Από τον τρόπο που είναι ντυμένος
αυτός, ο πατέρας του και ο αδελφός του, μπορούμε να καταλάβουμε την οικονομική κατάσταση της οικογένειας, αλλά και από τη δυνατότητά του να σπουδάσει στη Γαλλική Ακαδημία της Θεσσαλονίκης αλλά και των Παρισίων. Το 1912 η οικογένεια εγκαταλείπει την Δράμα, εξ’ αιτίας απειλών εναντίον των ζωών τους από Βούλγαρους κομιτατζήδες. Από τους τρεις άνδρες της οικογένειας μόνο ο ένας κατάφερε να φτάσει στην Κωνσταντινούπολη, όπου ζουν μέχρι σήμερα οι απόγονοί του. Οι άλλοι δύο έπεσαν στα χέρια των Βουλγάρων και ουδείς έμαθε τι απέγιναν. Το πρώτο χτύπημα ήρθε από τον Serhan Ataz όταν στέλνοντάς μια φωτογραφία ( την πρώτη που βλέπετε ). Με ρώτησε: << σου μοιάζουν Τούρκοι;>> . δεν μπορούσα παρά να του πω αυτό που έβλεπα, όχι, του απάντησα!. <<Ε, δεν είναι! >>, μου απάντησε.  Και όλη του η ζωή, όπως μου την περιέγραψε, αυτό υποδηλώνει!

Ο Djenan Atac, γεννήθηκε στη Δράμα το 1885 ή 86, όπως είπαμε στην αρχή, αλλά όχι και ο πατέρας του, Ahmend, ο οποίος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου γνώρισε και νυμφεύτηκε τη γυναίκα του. Εδώ, ήρθε το δεύτερο χτύπημα! Όπως μας αποκάλυψε ο Serhan Ataz: << Ενώ δεν είμαι σίγουρος αν ο πρόπαππούς μου ήταν Έλληνας, είμαι σίγουρος Για τη μητέρα της πρόγιαγιάς μου! Ήταν Ελληνίδα και είχε έρθει στην Κωνσταντινούπολη από τα Σούρμενα του Πόντου!>>. Εκεί παντρεύτηκαν λοιπόν και ήρθαν στη Δράμα, κάπου στα 1880, αν υπολογίζω σωστά. Πάντως οι επαφές της οικογένειας με την Κωνσταντινούπολη δεν σταμάτησαν. Στη δεύτερη φωτογραφία βλέπετε τα δύο αδέλφια στην Κωνσταντινούπολη, το 1907. Ο Djenan Atac, έφθασε στην Κωνσταντινούπολη το 1912 και πέθανε το 1957. Το τρίτο και βαρύτερο χτύπημα, ο Serhan Ataz, το φύλαγε για το τέλος. <<  Από το 1912 και μέχρι που πέθανε, το 1957, ο παππούς μου, ποτέ δεν μίλησε Τουρκικά! Μόνο Ελληνικά και Γαλλικά! Επίσης ο παππούς μου ποτέ δεν πήγε σε Τζαμί, Ποτέ! >>

Είναι άγνωστο για ποιο λόγο και πότε η οικογένεια άλλαξε θρήσκευμα.  Ως μουσουλμάνοι ήταν αναγκασμένοι να μείνουν στην Τουρκία, διότι η ανταλλαγή έγινε βάση της Θρησκείας.

Εκείνο που μπορώ να πω εγώ είναι το εξής, μπορεί να μην ξέρω πότε και κάτω από ποιες συνθήκες, η οικογένεια  άλλαξε θρησκεία, αλλά ξέρω πολύ καλά πότε άλλαξε εθνότητα. ΠΟΤΕ!!!!! Σ’ ευχαριστούμε  Serhan, σε ευχαριστούμε συμπατριώτη μας.

Υ.Σ. Το άρθρο γράφτηκε έπειτα από άδεια του ιδίου του Serhan Atac.

Δρ. Τάσος Σαββίδης

Κρηνίδες Φιλίππων, 15/01/2017