Ωστόσο ο Ιωάννης απολάμβανε της εμπιστοσύνης του πατέρα του. Στέφθηκε συναυτοκράτορας την 1 Σεπτεμβρίου 1092 και τίποτε δεν αποδεικνύει ότι αυτή η επιλογή αμφισβητήθηκε ποτέ από τον Αλέξιο. Είναι απίθανο ότι θα προωθούσε στο θρόνο τον Νικηφόρου τον πατέρα ή παππού του οποίου είχε συλλάβει και τυφλώσει, σε βάρος της δικής του δυναστείας. Αντιθέτως το 1111, ο Αλέξιος ζήτησε από τον πατριάρχη Νικόλαο τον Γραμματικό να ευλογήσει τον Ιωάννη. Επιπλέον συνέγραψε προς το τέλος της ζωής του ένα εγχειρίδιο συμβουλών τις Μούσες για τον μελλοντικό αυτοκράτορα Ιωάννη. Ακολουθώντας τις ύστατες συμβουλές του πατέρα του, ο τελευταίος πήρε από το χέρι του ετοιμοθάνατου Αλέξιου Α΄ το αυτοκρατορικό δαχτυλίδι "σφραγιστήρα δακτύλιον" πήγε με τους οπαδούς του στο Μέγα Παλάτιον, πέτυχε να το καταλάβει και με αυτό τον τρόπο εξασφάλισε το θρόνο φέρνοντας τους πολιτικούς του αντιπάλους προ τετελεσμένων. Σύμφωνα με την λεπτομερή περιγραφή του Νικήτα Χωνιάτη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 1118, ο Αλέξιος ένιωσε τον θάνατό του να είναι πλέον κοντά. Άρρωστος από πολλά χρόνια, υπέφερε από ποδάγρα και πιθανώς από μια καρδιακή προσβολή που είχε υποστεί το 1112. Ο ρόλος της Ειρήνης Δούκαινας, της μητέρας του Ιωάννη και της Άννας, είχε αυξηθεί, όπως και αυτός του Νικηφόρου Βρυέννιου συζύγου της Άννας. Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του Αλέξιου εναντίον των Τούρκων το 1115-1116 ήταν ο Νικηφόρος που λειτουργούσε ως αντικαταστατής του αυτοκράτορα στην Κωνσταντινούπολη. Δυο αντίπαλες φατρίες ξεκίνησαν τις ίντριγκες γύρω από τον αυτοκράτορα. Ο Ιωάννης είχε την υποστήριξη του αδελφού του Ισαάκ, ο οποίος εναντιωνόταν στην φατρία των γυναικών μέσα στην αυτοκρατορική οικογένειας της οποίας ηγούνταν η Ειρήνη και η Άννα.
Κατά τη διάρκεια της ασθένειας του Αλέξιου, επειδή υπέφερε από στηθάγχη, η Ειρήνη και η Άννα έχοντας μεταφέρει τον αυτοκράτορα στα Μάγγανα και περιφρουρόντας τον στενά προσπαθούσαν να τον πείσουν να αποκληρώσει από τη διαδοχή τον Ιωάννη. Αλλά ο Αλέξιος επιθυμούσε να τον διαδεχθεί ο Ιωάννης και απάντησε σύμφωνα με τη μαρτυρία του Νικήτα Χωνιάτη, ότι κανένας αυτοκράτορας ο οποίος είχε ικανό γιο να τον διαδεχθεί δεν τον αποκλήρωσε για χάρη του γαμπρού του. Φαίνεται ότι ο Ιωάννης εκμεταλεύτηκε τη μεταφορά του πάτερα του στον πέμπτο όροφο του ανακτόρου των Μαγγάνων, πήρε το δαχτυλίδι από τον ετοιμοθάνατο Αλέξιο και κατέλαβε το Μέγα Παλάτιο. Σε μια βιαστική τελετή στην Αγία Σοφία στέφθηκε αυτοκράτορας από τον πατριάρχη Ιωάννη Θ΄ ενώ στη συνέχεια επευφημήθηκε αυτοκράτορας από τη Σύγκλητο, τον στρατό και τον λαό, ενώ η ανακτορική φρουρά και ο Νικηφόρος Βρυέννιος δίστασαν να κινηθούν εναντίον του. Η φρουρά των Βάραγγων εκτελώντας εντολές της αυτοκράτειρας Ειρήνης στην αρχή του αρνήθηκε την είσοδο στο Μέγα Παλάτιο, αλλά ο Ιωάννης, όπως μαρτυρεί ο Ιωάννης Ζωναράς, τους ανακοίνωσε το θάνατο του πατέρα του, ο οποίος είχε προηγηθεί λίγες ώρες νωρίτερα, με συνέπεια να δεχθεί την υποταγή τους, αν και σύμφωνα με τον Χωνιάτη η φρουρά του Ιωάννη αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει βία ξηλώνοντας τις χάλκινες πόρτες του παλατιού για να εισέλθει ο νέος αυτοκράτορας.
Η Ειρήνη αγνοώντας την τελευταία επιθυμία του Αλέξιου ζήτησε από τον σύζυγο της Άννας να ανακηρυχθεί αυτοκράτορας. Ο Νικήτας Χωνιάτης αναφέρει ότι ο Αλέξιος ευχαρίστησε το Θεό, επειδή η σύζυγος του δεν είχε πάρει είδηση τη στέψη του Ιωάννη. Πέθανε μετά από λίγο στις 15 Αυγούστου 1118 σίγουρος, ότι ο γιος του θα τον διαδέχονταν εξασφαλίζοντας έτσι τη σταθερότητα μέσα στην αυτοκρατορία. Θάφτηκε στο μοναστήρι του Χριστού Φιλανθρώπου, ωστόσο το γεγονός ότι ο Ιωάννης δεν ακολούθησε την κηδεία του πατέρα του φοβούμενος για τη ζωή του δείχνει ότι στην αρχή η θέση του δεν ήταν τόσο ασφαλής ( τα βιογραφικά στοιχεία για τον Ιωάννη Β΄ Κομνηνό προέρχονται από τη ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ ). Η έχθρα της Άννας Κομνηνής για τον αδελφό της Ιωάννη Β΄ κρατούσε από παλιά. Εξηγείται από το γεγονός ότι στην ηλικία των πέντε ετών αρραβωνιάστηκε με τον Κωνσταντίνο Δούκα, γιο του Μιχαήλ Ζ΄. γεγονός το οποίο θεωρητικά της εξασφάλιζε την άνοδο στο θρόνο ως αυτοκράτειρα. Ωστόσο ο Κωνσταντίνος πέθανε νέος και εκείνη στη συνέχεια αρραβωνιάστηκε με τον Νικηφόρο Βρυέννιο, γιο ή εγγονό του Νικηφόρου Βρυέννιου, ο οποίος είχε επαναστατήσει μεταξύ των ετών 1077-1079, προσπαθώντας να ανέβει στο θρόνο, αλλά νικήθηκε από τον Αλέξιο Κομνηνό και τυφλώθηκε κατά διαταγή του αυτοκράτορα Νικηφόρου Γ΄ Βοτανειάτη. Ο Αλέξιος Α΄ προσπαθώντας να δέσει τις μεγάλες αριστοκρατικές οικογένειες με κοινά συμφέροντα πάντρεψε την κόρη του με τον Κωνσταντίνο Δούκα, δίνοντάς του το σημαντικότατο αξίωμα του καίσαρα και κάνοντάς τον κοινωνό κατά κάποιον τρόπο της αυτοκρατορικής εξουσίας.
Η Άννα δεν ανακοίνωσε την πρόθεση της να καταλάβει τον θρόνο μετά τον θάνατο του πατέρα της, ενώ η μητέρα της Ειρήνη φαίνεται ή σκεφτόταν να παραιτηθεί. Την άνοιξη του 1119 η Άννα και η μητέρα της κατέστρωσαν συνωμοσία με σκοπό τη δολοφονία του αυτοκράτορα στο παλάτι του Φιλοπάτιου, έξω από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης το οποίο χρησίμευε σαν κυνηγετικό περίπτερο. Η έλλειψη ενθουσιασμού όμως του Νικηφόρου Βρυέννιου για τον αυτοκρατορικό θρόνο, σήμανε την αποτυχία του σχεδίου. Ωστόσο ο Ιωάννης αποδείχθηκε επιεικής με τους συνωμότες. Η περιουσία τους κατασχέθηκε αρχικά αλλά λίγο αργότερα τους αποδόθηκε πίσω.Ο Νικηφόρος Βρυέννιος συνέχισε την πολιτική του καριέρα δίπλα στο νέο αυτοκράτορα, ενώ η Άννα αποσύρθηκε στη μονή της Κεχαριτωμένης και πέρασε το υπόλοιπο της ζωής της γράφοντας το ιστορικό της έργο την Αλεξιάδα, στο οποίο περιγράφει τα γεγονότα της βασιλείας του πατέρα της. Από την πλευρά του ο Ιωάννης Β΄ για να κατοχυρώσει τη θέση της οικογένειας του στον θρόνο και ν' αποφύγει παρόμοιες κινήσεις ονόμασε τον πρωτότοκο γιο του Αλέξιο, συμβασιλέα το 1122.
Δρ. Τάσος Σαββίδης
Κρηνίδες Φιλίππων, 13/09/2017
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου