ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΟΥΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣ. 14 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1637. ΠΕΘΑΙΝΕΙ Ο ΛΑΤΡΗΣ ΤΩΝ ΦΙΛΙΠΠΩΝ ΒΙΚΤΩΡ ΑΜΕΔΑΙΟΣ Ά, ΔΟΥΚΑΣ ΤΗΣ ΣΑΒΟΪΑΣ

14 Οκτωβρίου του 1637, πεθαίνει ο Δούκας της Σαβοίας Βίκτωρ Αρμεδαίος Ά. ( σχεδόν όλες οι πηγές προσδιορίζουν το Θάνατό του στις 07 Οκτωβρίου, η οποία μάλλον είναι η πιο σωστή, αλλά η πιο κοντινή του πηγή, μας δίνει το θάνατό του μια εβδομάδα αργότερα, στις 14 Οκτωβρίου ).  Τίποτα δεν είναι γνωστό για την αγάπη του προς τους Φιλίππους, ούτε για ποιόν λόγο έτρεφε τόση μεγάλη συμπάθεια προς την Αρχαία Ελληνική πόλη. Από μια απίστευτη καραμπόλα γεγονότων μαθαίνουμε γι’ αυτή του την αγάπη. Ο Κωνσταντίνος Σάθας, στο μνημειώδες έργο του << Ιστορία της Τουρκοκρατούμενης Ελλάδος>> φέρνει μια επιστολή στο φως που αλλάζει πολλά από αυτά που μας  επιβάλλουν ως ιστορικές αλήθειες.  Το 1634 ο προηγούμενος ( ο πρώην ηγούμενος δηλαδή ) της μονής  Κοσινίτσης ( Εικοσιφοίνησσας, σήμερα ) Κλείτος,  στέλνει μια επιστολή προς το Δούκα της Σαβοίας
Βίκτωρα Αμεδαίο Ά, προκειμένου να τον πείσει να στείλει στρατιωτική βοήθεια στη Κύπρο ώστε να βοηθήσει τους Ενετούς που είχαν πόλεμο με τους Τούρκους για τη κατοχή του νησιού. Για να καταλάβει ο Δούκας της Σαβοίας που ακριβώς είναι η μονή Κοσινίτσης, του γράφει πως αυτή βρίσκεται κοντά στους Φιλίππους. Ο Κλείτος ήταν Κύπριος και για αυτόν το λόγο έδειχνε τόσο μεγάλο ενδιαφέρον για τον Ενετό-Τουρκικό πόλεμο που μαίνονταν εκείνη την εποχή. Από αυτήν την επιστολή μπορούμε να συμπεράνουμε πολύ σημαντικά πράγματα. A) O Κλείτος δεν ήξερε προσωπικά τον Δούκα της Σαβοίας, διαφορετικά δεν ήταν αναγκαίο να του συστηθεί. Β) Ο Δούκας της Σαβοίας δεν ήξερε τη μονή Κοσινίτσης, γι΄ αυτό τον λόγο του γράφει ο Κλείτος πως είναι κοντά στους Φιλίππους. Γ) Ο Δούκας της Σαβοίας γνώριζε πολύ καλά τους Φιλίππους, αυτός είναι ο λόγος που ο Κλείτος προσδιορίζει τη θέση της μονής σύμφωνα με την πόλη.  Δ) Η πόλη είναι ακόμα δραστήρια και γνωστή, ο Κλείτος κάνει σαφώς λόγο για πόλη στην επιστολή του και όχι για χωριό, πόσο μάλλον για ερειπιώνα! ( το ακούτε αυτό το στοιχείο κ. Κουκούλη κα λοιποί αρχαιολόγοι; Έχετε διαβάσει Κωνσταντίνο Σάθα; Μήπως έχετε ποτέ διαβάσει οτιδήποτε ). Ε) Οι Φίλιπποι είναι και η μεγαλύτερη αλλά και η γνωστότερη πόλη της περιοχής, αφού ο Κλείτος δεν κάνει αναφορά σε καμιά άλλη πόλη, Καβάλα, Δράμα, Σέρρες. Στ) Οι Φίλιπποι είναι γνωστοί και εκτός συνόρων της Οθωμανικής  αυτοκρατορίας, η Σαβοία δεν είναι στην επικράτειά της. Το Δουκάτο της Σαβοίας είχε περιοχές της σημερινής Ιταλίας ( κατά κύριο λόγο ), της Γαλλίας, και της Ελβετίας. Ζ) Ο Βίκτωρ Αμεδαίος τρέφει μεγάλη αγάπη για τους Φιλίππους, άγνωστο γιατί. Ίσως διότι κάποτε οι Φίλιπποι διοικούνταν από μια πρόγονό του, την Άννα της Σαβοίας, μητέρας του Ανδρονικου του Γ΄ ( γύρω στα 1340-50, πέθανε το 1367 ). Πάντως μόνο τυχαίο δεν είναι το γεγονός ό, τι ο Κλέιτος τονίζει πως η μονή του βρίσκεται κοντά στους Φιλίππους ( ανήκουν στην επικράτεια των Φιλίππων ). Είναι τόσο μεγάλη η αγάπη του για την πόλη, πιστεύει ο Κλείτος, ώστε η αναφορά της και μόνο θα τον πείσει να στείλει στρατό προς βοήθεια των Ενετών. Κλείνοντας, ας αναφέρουμε κάποια πράγματα για τον Βίκτωρ Αμεδαίο Α΄ Δούκα της Σαβοίας, για δύο λόγους, α) Επειδή υπήρξε λάτρης των Φιλίππων και β) Διότι όσο περισσότερο παρατηρώ το πορτραίτο του, τόσο περισσότερο νομίζω πως του μοιάζω, λες;. Ο Βίκτωρ Αμεδαίος, λοιπόν, Γεννήθηκε στο Τορίνο του Πεδεμοντίου και έζησε κατά την παιδική του ηλικία στην Αυλή της Μαδρίτης, κοντά στον πάππο του.  του  ΌτανΉταν δευτερότοκος υιός του Καρόλου-Εμμανουήλ Α' δούκα της Σαβοΐας και της Αικατερίνης-Μιχαέλας Αψβούργων, κόρης του Φιλίππου Β' βασιλιά της Ισπανίας. Όταν  εκείνος απεβίωσε το 1598, επέστρεψε στο Τορίνο και έγινε διάδοχος του δουκάτου το 1604 όταν απεβίωσε ο μεγαλύτερος, 18ετής αδελφός του Φίλιππος-Εμμανουήλ. Έγινε δούκας της Σαβοΐας το 1630 αλλά με την πολιτική του προκάλεσε αστάθεια στις σχέσεις με τη Γαλλία και την Ισπανία και χρειαζόταν στράτευμα για να υπερασπιστεί το δουκάτο. Επειδή υπήρχε έλλειψη χρημάτων για να προσλάβει μισθοφόρους ή να εκπαιδεύσει εντόπιους, υπέγραψε συνθήκη ειρήνης με την Ισπανία και τη συνθήκη του Σεράσκο (Cherasco) με τη Γαλλία, στην οποία παραχωρούσε το Πινερόλο (Pinerolo). Η στρατηγική αυτή περιοχή έδωσε στη Γαλλία μία δίοδο στην καρδιά της Σαβοΐας και μία αφετηρία προς την υπόλοιπη Ιταλία. Από τότε και στο εξής οι δούκες της Σαβοΐας υπέφεραν από την απώλεια του Πινερόλο και εργαζόταν για την ανάκτησή του.
Ο Βίκτωρ-Αμαδαίος Α' προσχώρησε στην αντι-Ισπανική Ομάδα (League) του καρδινάλιου Ρισελιέ και επέτυχε δύο νίκες εναντίον της Ισπανίας: το 1636 στη μάχη του Tornavento και το επόμενο έτος στη μάχη του Mombaldone. Ασθένησε και απεβίωσε στο Βερτσέλι το 1637. Τον διαδέχθηκε ο 5ετής υιός του Φραγκίσκος-Υάκινθος με αντιβασίλισσα τη μητέρα του. Το 1619 νυμφεύτηκε τη Χριστίνα-Μαρία Βουρβώνων, κόρη του Ερρίκου του Δ΄βασιλιά της Γαλλίας. Είχε τέκνα:

• Λουίζα-Χριστίνα 1629 -1692, παντρεύθηκε τον Μαυρίκιο της Σαβοίας,
• Φραγκίσκος-Υάκινθος 1632 - 1675, διάδοχος του πατέρα του
• Κάρολος-Εμμανουήλ Β΄ 1634 – 1674, διάδοχος του αδελφού του
• Μαργαρίτα-Γιολάντα 1635 - 1663, παντρεύθηκε τον Ρανούτσιο Β΄Φαρνεχέ, δούκα της Πάρμας
• Ενριέττα-Αδελαΐδα 1636 - 1676, παντρεύθηκε τον Φερδινάνδο -  Μάριο Βίττελσμπάχ, δούκα της Βαυαρίας.

Δ ρ. Σαββίδης Τάσος

Κρηνίδες Φιλίππων, 13/10/2016.