''Η ΚΛΟΠΗ'' ΤΩΝ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΦΙΛΙΠΠΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΡΗΝΙΔΕΣ

Μία από τις  πιο αποτυχημένες δηλώσεις πολιτικού που έγιναν ποτέ ήταν αυτή του κ. Κωστή Σιμιτσή, κάπου εκεί προς τα τέλη του 2010, θέλοντας να χρυσώσει το χάπι στους κατοίκους των Φιλίππων για την βίαιη και παράνομη προσάρτηση του δήμου τους σ΄ αυτόν της Καβάλας. Είχε πει ο τότε δήμαρχος πως την Καβάλα και τους Φιλίππους τους ενώνουν προαιώνιοι δεσμοί φιλίας. Ας δούμε λοιπόν μια τέτοια πράξη αγάπης από την Καβάλα προς τους Φιλίππους. Θα ήθελα πριν να ξεκαθαρίσω κάτι, η αναφορά μου δεν αφορά τους
 απλούς κατοίκους της πόλεως της Καβάλας, άλλωστε και τα γεγονότα που θα παρουσιάσω δεν έχουν ως πρωταγωνιστές καβαλιώτες. Αντίθετα μία από τις πηγές της παρούσας μικρής μελέτης είναι από καβαλιώτισσα αρχαιολόγο, η οποία, προς τιμήν της, δεν αποκρύπτει την αλήθεια.                              Η πρώτη αρχαιολογική μελέτη των Φιλίππων έγινε στις 5 Απριλίου του 1861 με την άφιξη στην περιοχή του Leon Hazey, ο οποίος ήταν επικεφαλής μιας αρχαιολογικής ομάδας την οποία είχε οργανώσει και χρηματοδοτήσει ο Ναπολέον ο Γ΄. Θα περάσουμε λίγο γρήγορα όλα αυτά διότι δεν αφορούν την παρούσα μελέτη και θα φτάσουμε στον Μάιο του 1911 όπου ξεκινούν οι ανασκαφές στη Θάσο από την Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή. Με αφορμή την παρουσία τους στη Θάσο, Γάλλοι αρχαιολόγοι έρχονται στους Φιλίππους.Το 1914 ξεκινούν οι ανασκαφές στους Φιλίππους με πρώτους υπεύθυνους ανασκαφής τους αρχαιολόγους Charles Picard και Charles Avezou. Με την έναρξη του πρώτου παγκοσμίου πολέμου σταματούν και οι ανασκαφές στους Φιλίππους, οι οποίες θα συνεχισθούν μετά τη λήξη του το 1919. Οι δεκαετίες του 1920 και 1930 είναι αυτές που φέρνουν στο φώς πολύ σπουδαία ευρήματα αλλά και σημαντικές πληροφορίες για τους Αρχαίους Φιλίππους. Από την πρώτη στιγμή οι Γάλλοι αρχαιολόγοι ζητούν να γίνει μουσείο στις Κρηνίδες για τη φύλαξη αρχικά, και την  έκθεση αργότερα των ευρημάτων που φέρνουν στο φως. Για το λόγο αυτό μάλιστα έχουν χτίσει μια πρόχειρη αποθήκη εντός του ανασκαφικού πεδίου, αλλά έχουν και ιδιόκτητο κτίριο μέσα στις Κρηνίδες, όπως μπορείτε να δείτε και στις φωτογραφίες, οι οποίες είναι παρμένες από την επετειακή έκδοση της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών για τα 100 χρόνια παρουσίας  τους στους Φιλίππους. Το 1934 ιδρύεται στη Καβάλα η επιμελητεία αρχαιοτήτων υπαγόμενη στην εφορεία αρχαιοτήτων της Θεσσαλονίκης και τοποθετείται επιμελητής αρχαιοτήτων ο αρχαιολόγος Γεώργιος Μπακαλάκης. Ο Γεώργιος Μπακαλάκης γεννήθηκε το 1902 στη Κωνσταντινούπολή και ήταν καθηγητής κλασσικής αρχαιολογίας στο Α.Π.Θ.  Προσωπική μου άποψη είναι πως ο Γεώργιος Μπακαλάκης είναι η μεγαλύτερη συμφορά που βρήκε τους Φιλίππους στην σύγχρονη ιστορία τους. Θα το φωνάζω όσο έχω φωνή, αυτός ο άνθρωπος αποτέλεσε τον μεγαλύτερο εχθρό των Φιλίππων και των Κρηνίδων.Ας δούμε τον ρόλο του στην ''κλοπή'' των ανασκαφικών ευρημάτων των Αρχαίων Φιλίππων από τις Κρηνίδες.  ( το Γ. Μπακαλάκη θα τον δούμε να πρωταγωνιστεί και σε άλλες περιπτώσεις όπως η καταστροφή της Βασιλικής Β΄,αλλά σε προσεχή άρθρα μας ).Ας δούμε όμως πως παρουσιάζει τα γεγονότα η κ. Χάιδω Κουκούλη Χρυσανθάκη στην μελέτη της Φίλιπποι 1861 – 1961, ανασκαφές και ανασκαφείς. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που είχαν λοιπόν ήταν η φύλαξη των ευρημάτων. Όπως προείπαμε υπήρχε ένα ιδιόκτητο κτίριο στις Κρηνίδες αλλά δεν επαρκούσε. Για τον λόγο αυτό οι αρχαιολόγοι ζητούσαν επίμονα να γίνει ένα μουσείο στις Κρηνίδες, ακριβώς στα πρότυπα που έγινε στη Θάσο. Ενώ όλοι περίμεναν να γίνει το μουσείο αυτό στις Κρηνίδες, έγινε στη Καβάλα το 1936!!! Με το πρόσχημα τις καλύτερης φύλαξής τους, τα ευρήματα από τις Κρηνίδες, μεταφέρθηκαν στη Καβάλα με επιστολή που εστάλη από το υπουργείο παιδείας και θρησκευμάτων στις 16/06/1936 ( αν διαβάζω καλά το τηλεγράφημα που δημοσιεύει η κ Κουκουλη στη μελέτη της). Με λίγα λόγια, το μουσείο αντί να γίνει στις Κρηνίδες έγινε στη Καβάλα ( κανείς δεν ξέρει το γιατί, πάντως με παρέμβαση του Μπακαλάκη ) και μιας και έγινε εκεί, μετέφεραν τα ευρήματα από τις Κρηνίδες για την καλύτερη φύλαξή τους ( πάλι με παρέμβαση του Μπακαλάκη ). Ήταν, δε, τόσο καλή η φύλαξή τους εκεί που όπως μας αποκαλύπτει η κ. Κουκούλη απλά τα πετούσαν μέσα σε έναν θάλαμο, όσα βέβαια τους άρεζαν, ότι δεν τους άρεζε το πετούσαν στη Θάλασσα!!! Είναι χαρακτηριστικό πως το κεφάλι της Νίκης των Φιλίππων βρέθηκε δύο φορές, μία από ανασκαφείς στους Φιλίππους και μία από ψαράδες στη Καβάλα ( η κ. Κουκούλη ήταν επί σειρά πολλών ετών αρχαιολόγος στην ΙΗ΄ εφορεία αρχαιοτήτων και στη συνέχεια διευθύντρια ).    Όταν έγινε το μουσείο των Φιλίππων όμως τα ευρήματα αυτά δεν μεταφέρθηκαν στο σύνολό τους εκεί, αλλά παρέμειναν  ( πολλά ) στης Καβάλας. Αυτή η ιστορία θυμίζει την υπόθεση των Ελγινείων,  τα ίδια έλεγαν και οι Άγγλοι. Εμείς δεν είχαμε μουσείο καλό και ασφαλές να τα φυλάξουμε και μόλις φτιάξαμε ίσως το καλύτερο μουσείο της Ευρώπης, απλά δεν μας τα δίνουν γιατί έτσι θέλουν. Σαν να μην έφθαναν όλα αυτά, μόλις πριν από λίγα χρόνια, ο τότε δήμαρχος Καβάλας κ. Σιμιτσής ζήτησε να κλείσει το μουσείο των Φιλίππων, όπως όλοι μας θυμόμαστε πολύ καλά. Ακόμα και η έκθεση για τα 100 χρόνια παρουσίας της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών στους Φιλίππους, αντί να γίνει στο μουσείο των Φιλίππων έγινε στης Καβάλας. Όταν ρωτήσαμε να μάθουμε τον λόγο αυτής της γελοίας πράξης, μας είπα πως το έκαναν διότι ήθελαν να αυξήσουν την προσέλευση επισκεπτών στο μουσείο της Καβάλας η οποία είναι πάρα πολύ χαμηλή. Ακόμα και ο Αστερίξ που ξεκίνησε από τη Γαλατία για να ρθεί στους Φιλίππους ( λόγω UNESCO ), δεν τα κατάφερε! Έφτασε μέχρι τη Καβάλα  και εκεί θα μείνει, δεν θα δει ποτέ τους Φιλίππους. Θα είναι η πρώτη αποτυχημένη αποστολή του! Όλοι μας συμφωνούμε και φωνάζουμε πως οι Άγγλοι μας έκλεψαν τις μετώπες και μία Καρυάτιδα του Παρθενώνα, αναρωτιέμαι, το ίδιο δεν συμβαίνει και με τα ευρήματα των Φιλίππων;

Δρ. Τάσος Σαββίδης

Κρηνίδες Φιλιππων, 12/10/2016.