ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΟΥΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣ. 15 ΙΟΥΛΙΟΥ 1921. ΤΑ ΧΑΝΙΑ ΤΩΝ ΚΡΗΝΙΔΩΝ ΚΑΙ Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣ, ΤΟ ΚΡΥΟΝΕΡΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΖΥΓΟ.

15 Ιουλίου του 1921. Μια φωτογραφία μας αποκαλύπτει πως ελάχιστα έχουν αλλάξει στον δρόμο που οδηγούσε από τις Κρηνίδες  στους Φιλίππους, το Κρυονέρι και τον Ζυγό. Στην πραγματικότητα ο δρόμος παρέμεινε ακριβώς ο ίδιος. Το μόνο που άλλαξε είναι το γεγονός πως κατεδαφίστηκαν τα χάνια. Άλλαξαν και τα ονόματα των οικισμών. Η Ραχτσά  ( από την Ελληνική λέξη <<ραχιά>> που σήμαινε την εποχή του ύστερου Βυζαντίου, πλαγιά βουνού ) έγινε Κρηνίδες. Η Σελιάν ( από την Ελληνική ρίζα Σελ, που σημαίνει φως. Σήμερα λέμε ΣΕΛήνη, Βόρειο ΣΕλας ) έγινε Μεσόρεμα και αργότερα Φίλιπποι. Το Κουρουτζού ( Τουρκική λέξη που σημαίνει φυλάκειο. Υπήρχε προφανώς φυλάκιο δρόμου, αρματολίκι δηλαδή ), έγινε Κρυονέρι. Ο  Ζυγός παρέμεινε Ζυγός, Ελληνική λέξη που κατά τα χρόνια του ύστερου Βυζαντίου σήμαινε όριο, σύνορο. Προφανώς ήταν τα βόρειο ανατολικά σύνορα της πόλεως των Φιλίππων ( όχι της επικράτειας των Φιλίππων ). Αν
κοιτάξουμε προσεκτικά τη φωτογραφία θα δούμε ένα φορτηγό αυτοκίνητο στην είσοδο του χανίου του Αντώνη Βογιατζή. Ο δρόμος δεν ένωνε μόνο τις Κρηνίδες με τους Φιλίππους, το Κρυονέρι και τον Ζυγό, αλλά ήταν και δρόμο που ένωνε την πρωτεύουσα του νομού, την πόλη της Δράμας, με την πολυπληθέστερη πόλη του νομού Δράμας, την Καβάλα ( μέχρι το 1924 υπήρχε μόνο ο νομός Δράμας. Οι περιοχές του μετέπειτα νομού Καβάλας, καθώς και η Σταυρούπολη με τα γύρω χωριά, άνηκαν στο νομό Δράμας ). Η χρήση των αυτοκινήτων και ιδιαίτερα των φορτηγών ξεκίνησε πολύ νωρίς στην περιοχή μας. Ιδιαίτερα στη θέση Ντικιλί Τας ( από όπου είναι η φωτογραφία )  των Κρηνίδων γινόταν μεγάλο ετήσιο πανηγύρι των αυτοκινητιστών όλης της Δράμας και της Καβάλας. Οι πηγές που βλέπουμε στη φωτογραφία, χρησίμευαν για την άρδευση των καπνοχώραφων και τις χρησιμοποιούσαν τόσο οι Κάτοικοι των Κρηνίδων, όσο και των Φιλίππων. Ακριβώς την ίδια εικόνα, τα βόδια μέσα στη λιμνούλα και τον γεωργό να γεμίζει τα βαρέλια, μπορούσε να τη δει κανείς έως και την δεκαετία του 1960, ίσως και στις αρχές της δεκαετίας του 1970! Αξίζει να πούμε δύο λόγια περισσότερο για τη χρήση των νερών από τις πηγές του Ντικιλί Τάς. Αρχικά όλη η περιοχή άνηκε στις Κρηνίδες. Τα όρια των Φιλίππων ήταν αρκετά ψηλότερα από ό, τι σήμερα. Καπνοχώραφα όμως είχαν και οι κάτοικοι των Φιλίππων και είχαν το νερό τόση ανάγκη όσο και οι κάτοικοι των Κρηνίδων. Επειδή όμως όλη η περιοχή άνηκε στις Κρηνίδες, οι κάτοικοι δεν επέτρεπαν στους << Σελιανώτες>> να πάρουν νερό ή τους επέτρεπαν να πάρουν τότε που δεν το χρειαζόντουσαν διότι είχαν καλύψει τις ανάγκες άρδευσης των δικών τους χωραφιών. Οι κάτοικοι των Φιλίππων θεωρούσαν καταχρηστική την συμπεριφορά των << ραχτσιωτών>> και αντιδρούσαν. Οι φασαρίες και οι εντάσεις ήταν καθημερινό, σχεδόν, φαινόμενο. Τη λύση έδωσε το υπουργείο γεωργίας και το υπουργείο εσωτερικών. Έδωσαν ένα κομμάτι της επικράτειας των Κρηνίδων, που ήταν πλησίον των πηγών, στους Φιλίππους και ένα κομμάτι της επικράτειας των Φιλίππων, αυτό που είναι κοντά στο σημερινό στρατιωτικό φυλάκιο, στις Κρηνίδες. Πλέον, και οι κάτοικοι των Φιλίππων είχαν δικαίωμα στη χρήση του νερού των πηγών του Ντικιλί Τάς. Είναι άγνωστο το άτομο που έβγαλε την συγκεκριμένη φωτογραφία. Υπάρχει στο λεύκωμα της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών για τα εκατό χρόνια ανασκαφών στους Φιλίππους, 1914 – 2014. Άρα, το να υποθέσουμε πως την έβγαλε  κάποιος  Γάλλος αρχαιολόγος είναι η πιο ασφαλής υπόθεση.

Δρ. Τάσος Σαββίδης

Κρηνίδες Φιλίππων, 15/07/2017.